G در جنگنده ها :

مانورپذيري يكي از مواردي است كه طراحان هواپيماهاي جنگنده همواره با آن دست و پنجه نرم

مي كرده اند .

جنگنده ها براي فرار از دست سامانه هاي پد افند هوايي و انواع رادارها نياز به خلباناني چابك دارند

تا به سرعت نسبت به هر موردي عكس العمل نشان دهند . اين در حالي است كه گاهي نيروي شتاب

گرانش وارده به خلبان ، تا حد زيادي از كارايي او مي كاهد . بنابراين تكميل سامانه اي براي محافظت

از خلبانان در برابر شتاب گرانش مي تواند نقش بسزايي در بهبود كارايي او داشته باشد .

: تجهيزات كامل براي جلوگيري از شتاب گرانش :

اصول اساسي تجهيزات نيوماتيكي ضد g :

تجهيزات ضد فشار g مرسوم ( نيوماتيكي ) براي جلوگيري از كشيده شدن خون به اندام هاي پايني

بدن ، فشار مناسبي را براي اين اندام اعمال مي كنند .

براي افزايش حفاظت در مقابل فشار g هنگام عمليات با هواپيما هاي بسيار چابك سامانه ي تنظيم

فشار تنفس تحت فشار g ( PBG )  به مجموعه تجهيزات اين هواپيماها افزوده مي شود . در اين

سامانه ، هواي لازم براي تنفس به داخل ريه خلبان ارسال مي شود تا اكيژن كافي را جهت تحمل فشار

g مهيا سازد . يك محفظه ي لاستيكي ضد فشار نيز ريسك صدمه رساندن به ريه را كاهش مي دهد .

در حالي كه جديد ترين تجهيزات نيوماتيكي فشار 9g را براي خلبانان ممكن مي سازند ، نقاط تقاط

ضعفي نيز در اين سامانه وجود دارد كه مايهتا قابل اصلاح نمي باشند .

 از جمله آنكه :

1- سامانه فشار تنفسي مشخصاً توانايي خلبان را در ايجاد ارتباطات راديويي در زمان تحمل فشارg

كاهش مي دهد .

2- تعداد قابل توجهي از خلبانان از دردي كه در پاها و بازوان خود تحمل مي كنند اضهار نارضايتي

مي كنند  ف تا حدي كه شتاب بيشتر از 7g را تحمل نمي نمايند.

3- در مراحل اوليه باد شدن محفظه ي لاستيكي هوا ، اصولاً حفاظتي از خلبان صورت نمي گيرد 

4- در اين سيستم با توجه به آنكه بدن پدن پوشيده از محفظه هاي پلاستيكي هوا مي باشد تحمل

گرماي حاصله بسيار طاقت فرسا خواهد بود.

5- افزون بر اين كه برخي نقاط ضعف فيزيولوژيكي بلند مدت سيستم فشار تنفسي نيز هنوز ناشناخته

باقي مانده اند . 

لزوم تعبيه حفاظتهاي فيزيلوژيكي جديد براي خدمه پروازي :

با پيشرفت ميزان توانمندي و چابكي جتهاي جنگنده مدت زمان بيشتري تحت فشارg  شديد قرار

مي گيرند .

بنابراين وقت زيادي از آنها در فضايي صرف مي شود كه تنشهاي شديد فيزيكي و غكري به آنها وارد

مي شود ، در اين حال يك حس محيطي غير فيزيلوژيكي شكل مي گيرد . بنابران بكارگيري سامانه هاي

نوين براي محافظت از خلبانان هواپيماهاي جنگي از جمله در خواستهايي مي باشد كه مي بايست در

تمامي جنگنده هاي جديد مورد توجه قرار گيرد . در اين هواپيما ها ايروديناميك پيشرفته و نسبت

نيروي رانش به شتاب g  بيشتري در سرعت كمتر و در كسري از ثانيه به خلبان اعمال مي كند .

 بدين ترتيب ، سطح عملكرد خلبان در مقايسه با گذشته بايستي در حد بالاتري باشد .

بنابراين راهبرد جديد براي بهبود عملكرد خلبان شكل گيرد .

اصل ليبل :

ليبل " G مالتي پلاس " يك نظام ضد g اتوماتيك است كه از قوانين هيدرو استاتيك و فيزيكي براي

محافظت از خلبان و خدمه پروازي در مقابل اثرات مضر نيروهاي ثقلي شديد استفاده مي كند . در اين

نظام به روشي موسوم به " ماهيچه هاي سيال " در زمان تحمل فشار g ،نيروي ضد فشار كافي بر

روي بدن خلبان اعمال مي شود .

بر اساس اصل ليبل نيروي ضد فشار در طول بدن تغيير مي يابد . بر خلاف روش تزريق نيوماتيكي كه

متكي بر يك فشار متوسط مي باشد، ليبل نيروي ضد فشار را براي اعضاي كه به محافظت بيشتري

نيازمندند، فراهم مي كند .

در اين روش به سامانه ي فشار تنفسي نيازي نيست، بنابراين قسمت بالايي بدن خلبان حتي در فشار

هاي g بالا كاملاً آزاد بوده و در نتيجه انجام ارتباطات راديويي و حركت بازوي خلبان به سهولت انجام

مي گيرد. (حتي با شتاب 9g) .

خلاصه اي از محاسن روش ليبل :

·         حفاظت مداوم و بدون تاخير

·         توانايي در ايجاد ارتباطات راديوييي در هنگام تحمل فشارهاي g شديد

·         خستگي بسيار كم خلبان و خدمه ي پروازي

·         عدم احساس درد در پاها و بازوها

·         ساماندهي كاملاً خودكار

·         مقاومت سامانه در مقابل بروز نقص و خرابي (با توجه به تعداد زياد قطعات سامانه )